Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü

Elektrik Tesisatı Periyodik Kontrolü

Elektrik Tesisatı ve Topraklama Kontrolü

6331 Sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna göre hazırlanmış İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Elektrik Tesisatı, Topraklama Tesisatı ve Paratoner gibi ekipmanların periyodik kontrollerinin yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Ölçümlemeler, raporlamalar  ve uygunluk değerlendirmeleri Elektrik Mühendisleri Odası üyesi Elektrik Mühendisleri, Elektrik Teknikerleri veya Elektrik Yüksek Teknikerleri tarafından yapılmaktadır.

Yönetmelik Kapsamına Hangi Tesisler Girer?

  • Elektrik İç Tesisatı
  • Trafolar
  • Ana Dağıtım Panoları
  • Tali Dağıtım Panoları
  • Bina Topraklamaları
  • Tesiste kullanılan makine ve ekipman gövde topraklamaları
  • Paratonerler

Elektrik İç Tesisatları ve Topraklama Kontrollerinde Neler Yapılmakta?

  • Görsel kontrol
  • Koruma iletkenlerinin ve potansiyel dengeleme iletkenlerinin bağlantılarının sürekliliğinin denetlenmesi,
  • Elektrik tesisinin yalıtım direncinin ölçülmesi ve denetlenmesi,
  • Topraklama direncinin ölçülmesi,
  • Çevrim empedansının kontrolü,
  • Beslemenin otomatik kesilip kesilmediğinin denetlenmesi,
  • Hata akımı koruma düzeninin (kaçak akım röleleri) kontrolüdür.

Topraklama Direnci Nedir?

Topraklama direnci, topraklama iletkeninin toprağa geçiş yaptığı noktada oluşan dirençtir ve topraklama geçiş direnci olarak isimlendirilir. Koruma iletkeni olarak toprak kullanılan tesislerde bu topraklama geçiş dirençleri ölçülür. Toprak sonsuz bir iletkenlik özelliğine sahip olduğundan topraklama ölçümlerinde toprağın direnci ihmal edilecek kadar küçük olur.

Çevrim Empedansı (Direnci) Nedir?

Elektriğin var olduğu her noktada faz ve nötr iletkenlerinin yanı sıra mutlaka koruma iletkeni (topraklama iletkeni) de olmalıdır. Çünkü akım kapalı bir devre içerisinde döngüsünü tamamlayarak hareket sağlar ve kısaca anlatmak gerekirse fazdan gelen akım nötr üzerinden geldiği noktaya dönerek devreyi tamamlar. Koruma iletkeni de herhangi bir elektrik kaçağı anında nötr yerine insan üzerinden geçecek olan akımın koruma iletkeni ile devresini tamamlamasını sağlar. Koruma iletkeni ile tamamlanan bu devre üzerinde oluşan dirençte çevrim empedansı(direnci)dır.

Bu devre tek başına koruma iletkeni ile de gerçekleşebilir, koruma iletkenin toprağa bağlanmasıyla topraktan faydalanarak da gerçekleşebilir. Yalnızca koruma iletkeninde faydalanması çevrim empedansı ölçümü yapılır. Koruma iletkeni ile birlikte topraktan da faydalanıldığında hem çevrim empedansı ölçümü hem de topraklama geçiş direnci ölçümü ile aynı sonuç bulunur.

Makine Gövde Topraklaması

Yasal Zorunluluklar / İlgili Yönetmelikler

  • İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği.
  • Elektrik iç tesisleri yönetmeliği.
  • Elektrik tesislerinde topraklamalar yönetmeliği.

Periyodik Kontrol Sıklığı Nedir?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK III madde 1.4. ve 2.3. periyodik kontrol aralığını aşağıdaki şekilde belirtmektedir.

“EK-III – BAKIM, ONARIM VE PERİYODİK KONTROLLER İLE İLGİLİ HUSUSLAR

1.4. Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlar ile belirlenmemiş iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılır. Bu hususlar, imalatçı tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak, yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre, belirlenecek aralıklarda yapılır. Belirlenen periyodik kontrol aralığının bu yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında bir yılı aşmaması gerekir.

2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece, tesisatların periyodik kontrolleri yılda bir yapılır. 2.3.4. Madde 2.1.1.’de belirtilen kriterler saklı kalmak kaydı ile bir kısım tesisatın periyodik kontrol kriterleri ve kontrol süreleri Tablo: 3’te belirtilmiştir.’’

Makine Elektrik Donanımlarındaki Riskler Nelerdir?

Makine gövdeleri normal şartlarda elektrikten yalıtılmıştır. Fakat herhangi bir kaçak anında birbiriyle bağlantılı olan tüm metal gövde şebeke gerilimine maruz kalır ve özellikle operatör, sonra da tüm personel çarpılma riskiyle karşı karşıya kalır.

Makine Gövde Topraklaması Kontrolünde Neler Yapılmakta?

Gövde topraklaması, topraklama geçiş direncinin kontrolü ve çevrim empedansının kontrolü olmak üzere iki şekilde yapılır. Makine gövdesinde tüm metal yüzeylere topraklamanın ulaşıp ulaşmadığı kontrol edip, bu topraklamanın değeri ölçü aleti ile ölçüyoruz.

  • Görsel kontrol,
  • Topraklama direncinin ölçülmesi,
  • Çevrim empedansının kontrolü,

Paratoner Topraklaması

Yasal Zorunluluklar / İlgili Yönetmelikler

  • İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği.
  • Elektrik tesislerinde topraklamalar yönetmeliği.

Periyodik Kontrol Sıklığı Nedir?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK III madde 1.4. ve 2.3. periyodik kontrol aralığını aşağıdaki şekilde belirtmektedir.

“EK-III – BAKIM, ONARIM VE PERİYODİK KONTROLLER İLE İLGİLİ HUSUSLAR

1.4. Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlar ile belirlenmemiş iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılır. Bu hususlar, imalatçı tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak, yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre, belirlenecek aralıklarda yapılır. Belirlenen periyodik kontrol aralığının bu yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında bir yılı aşmaması gerekir.

2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece, tesisatların periyodik kontrolleri yılda bir yapılır. 2.3.4. Madde 2.1.1.’de belirtilen kriterler saklı kalmak kaydı ile bir kısım tesisatın periyodik kontrol kriterleri ve kontrol süreleri Tablo: 3’te belirtilmiştir.’’

Paratonerlerdeki Riskler Nelerdir?

Paratonerlerin amacı koruma sağladığı alana yıldırım düşmesini engellemektir. Çalışma prensibi de etki sağladığı alan içerisine düşmekte olan yıldırımı çekerek koruma iletkenleri aracılığıyla toprağa iletmektir. Koruma alanı paratonerin boyu ile doğru orantılıdır. Bu sebeple tesis çapı dikkate alınarak uygun boyut seçilmelidir. Koruma sağlanırken dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli unsur da topraklamadır, hatta bu unsur paratonerin vazgeçilmezi, olmazsa olmazıdır. Topraklama direnci uygun sınırlarda olmalıdır aksi halde yarar getirmekten çok zarara dönüşür.

Paratoner Periyodik Kontrollerinde Neler Yapılmaktadır?

Koruma borusu, koruma iletkenleri ve muayene ve bağlantı klemenslerinin sürekliliğini ve sağlamlığı kontrol edip, aşınma olup olmadığına bakarak, ölçü aletiyle topraklama değerini ölçüyoruz.

  • Görsel kontrol,
  • Topraklama direncinin ölçülmesi,

Trafo Topraklaması

Yasal Zorunluluklar / İlgili Yönetmelikler

  • İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği.
  • Elektrik iç tesisleri yönetmeliği.
  • Elektrik tesislerinde topraklamalar yönetmeliği.

Periyodik Kontrol Sıklığı Nedir?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK III madde 1.4. ve 2.3. periyodik kontrol aralığını aşağıdaki şekilde belirtmektedir.

“EK-III – BAKIM, ONARIM VE PERİYODİK KONTROLLER İLE İLGİLİ HUSUSLAR

1.4. Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlar ile belirlenmemiş iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılır. Bu hususlar, imalatçı tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak, yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre, belirlenecek aralıklarda yapılır. Belirlenen periyodik kontrol aralığının bu yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında bir yılı aşmaması gerekir.

2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece, tesisatların periyodik kontrolleri yılda bir yapılır. 2.3.4. Madde 2.1.1.’de belirtilen kriterler saklı kalmak kaydı ile bir kısım tesisatın periyodik kontrol kriterleri ve kontrol süreleri Tablo: 3’te belirtilmiştir.’’

Trafolardaki Riskler Nelerdir?

Trafo merkezleri şehir şebeke gerilimini iş yerinizin kullanacağı gerilime dönüştürerek size ulaştıran, enerjinin işletmenize giriş kapısıdır. Trafoda yapılan topraklama hem bu enerjinin devamlılığını sağlar hem de normalde enerji altında olmayan ancak kaçak anında enerjilenebilecek yerlere dokunulmasından koruma sağlar.

Trafo merkezinin işlevini yerine getirmemesi durumunda tüm tesis enerjisiz kalacaktır ve herhangi bir kaçak anında topraklama olmaması halinde ölümcül kazalar olma riski ortaya çıkacaktır.

Trafonun Topraklama Kontrollerinde Neler Yapılmaktadır?

Trafonun topraklama kontrolünde trafonun yıldız noktasının ve metal kısımların topraklama görsel kontrollerinin yanı sıra bu noktaların topraklama değerleri ölçülmektedir.

  • Görsel kontrol,
  • Topraklama direncinin ölçülmesi,
  • Çevrim empedansının kontrolü,

Elektrik İç Tesisat Uygunluk Kontrolü

Yasal Zorunluluklar / İlgili Yönetmelikler

  • İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği.
  • Elektrik iç tesisleri yönetmeliği.

Periyodik Kontrol Sıklığı Nedir?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK III madde 1.4. ve 2.3. periyodik kontrol aralığını aşağıdaki şekilde belirtmektedir.

“EK-III – BAKIM, ONARIM VE PERİYODİK KONTROLLER İLE İLGİLİ HUSUSLAR

1.4. Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlar ile belirlenmemiş iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılır. Bu hususlar, imalatçı tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak, yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre, belirlenecek aralıklarda yapılır. Belirlenen periyodik kontrol aralığının bu yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında bir yılı aşmaması gerekir.

2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece, tesisatların periyodik kontrolleri yılda bir yapılır. 2.3.4. Madde 2.1.1.’de belirtilen kriterler saklı kalmak kaydı ile bir kısım tesisatın periyodik kontrol kriterleri ve kontrol süreleri Tablo: 3’te belirtilmiştir.’’

Elektrik İç Tesisat Kontrollerinde Neler Yapılmaktadır?

  • Ana ve tali panolarının sigorta değerleri,
  • Kablo kesitleri kontrolü,
  • Bağlantıların uygunluğu,
  • Topraklamanın varlığı,
  • Paspas ve koruyucu bariyer varlığı,
  • Akım ve gerilim ölçümlerinin ölçü aleti ile kontrolü ve uygunluğu,
  • Aydınlatma armatürlerini, anahtar prizleri, buatları kontrolleri,
  • Sayaç panosunun yeterli aydınlanma, muhafaza ve kolay ulaşılabilirlik durumunun kontrolü,
  • Aydınlatma ve topraklama raporunun ve yangın algılama sisteminin kontrolü,
  • Kaçak akım röleleri için zaman ve akım kontrolü ve röle fonksiyon testleri yapmaktayız.

Benzer Yazılar
Transformatör çeşitleri kullanım amaçlarına, nüve tipine, çalışma ortamına, faz sayısına...
Isıtma Tesisatı Isıtma sistemleri, kullanım mekanlarının istenen sıcaklıkta tutulabilmesi için...
Silikon İzolatör Nedir ? Polimer izolatörler özel bir seri olup...
Elektriğin binaya/tesise en güvenli ve verimli şekilde dağıtılması için dağıtım...

Henüz yorum yapılmamış, aşağıya bir tane ekle.

Yorum Bırakın


Name (required)

Email (required)

Website